YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ DENEYSEL UYGULAMA VE

ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Deneysel Uygulama ve Araştırma Merkezinin işlevlerine, çalışma prensiplerine, yönetimsel yapılarına ve bunların görevlerine, diğer birimlerle ilişkilerine ilişkin esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Deneysel Uygulama ve Araştırma Merkezinin amaçlarına, yönetim organlarına, yönetim organlarının görevlerine ve çalışma şekline ilişkin hükümleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Araştırma: Genelleme yapılabilecek bilgiyi geliştirmek ya da katkıda bulunmak için planlanarak deney hayvanları ve/veya deneysel organizma üzerinde yapılan bilimsel çalışmayı,

b) Araştırıcı: Bilimsel araştırma, kontrol, test ya da eğitim amacıyla deney hayvanları ve/veya deneysel organizma üzerinde her türlü işlem yapma yetkisine sahip, yürüttüğü çalışmalar ile ilgili tüm konularda deney hayvanı ve/veya deneysel organizmayı kullanan laboratuvarın ait olduğu kurum ya da kuruluşa karşı sorumlu kişiyi,

c) Deney hayvanı: Prosedürlerde kullanılan, serbest yaşayan veya çoğalan larva biçimleri, canlı kafadanbacaklılar ve normal fötal gelişimlerinin son üçte birlik döneminden itibaren memeliler dâhil, insan olmayan herhangi bir omurgalı canlıyı,

ç) Deneysel Organizma: C.elegans (nematod), Zebra Balığı, Drosophila gibi organizmalar,

d) Diğer teknisyenler: Deney hayvanları ve/veya deneysel organizma Milli Eğitim Bakanlığına bağlı meslek liselerinin herhangi birinden mezun olan teknisyenleri,

e) Diğer teknikerler: Deney hayvanları ve/veya deneysel organizma uygulamalarında çalışabilecek lise öğrenimi üzerine iki yıl süreli ön lisans ve üzeri programı tamamlayan teknikeri,

f) Diğer personel: Merkezdeki teknik hizmetlerde görevlendirilecek elemanlarını,

g) Etik kurul: Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulunu,

ğ) İyi Laboratuvar Uygulamaları: İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı İyi Laboratuvar Uygulamaları Prensipleri (OECD GLP Principles) çerçevesinde klinik çalışmalar dışındaki sağlık ve çevre güvenliği çalışmalarının planlanması, yapılması, izlenmesi, kaydedilmesi, arşivlenmesi ve rapor edilmesi şartları ve yönetim usulleri ile ilgili kalite sistemini,

h) Merkez: Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Deneysel Uygulama ve Araştırma Merkezini,

ı) Müdür: Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Deneysel Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürünü,

i) Müdür yardımcısı: Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Deneysel Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdür Yardımcısını,

j) Proje: Tanımlanmış bilimsel bir amacı olan ve bir ya da daha fazla prosedürü kapsayan iş programını,

k) Rektör: Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Rektörünü,

l) Sorumlu yönetici: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının 13/12/2011 tarihli ve 28141 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin Kullanılan Hayvanların Refah ve Korunmasına Dair Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendinde tanımlanan veteriner hekimi,

m) Uygulama: Deney hayvanları ve/veya deneysel organizma üzerinde yapılacak eğitim ve araştırma amaçlı bilimsel girişimleri,

n) Üretim: Merkezde kullanılacak deney hayvanı ve/veya deneysel organizma (fare, rat, kobay ve tavşan, deneysel organizma) üretimi,

o) Üniversite: Yıldırım Beyazıt Üniversitesini,

ö) Veteriner hekim: Veteriner fakültelerinde beş yıllık eğitim sürecini başarıyla tamamlayıp diploma almış, 9/3/1954 tarihli ve 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanuna göre veteriner hekim unvanı kazanmış kişiyi,

p) Veteriner sağlık teknikeri: Lise öğrenimi üzerine iki yıl süreli veteriner sağlık önlisans, laborant ve veteriner sağlık önlisans, hayvan sağlığı ve yetiştiriciliği önlisans, deney hayvan uygulamaları ve yetiştiriciliği önlisans veya büyük ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği önlisans programlarından birinden mezun olan teknikerleri,

r) Veteriner sağlık teknisyeni: Milli Eğitim Bakanlığına bağlı tarım meslek lisesi veteriner sağlık bölümü ile daha önce Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı olan veteriner sağlık meslek lisesi, hayvan sağlığı memurları okulu, hayvan sağlığı memurları meslek lisesi okullarından herhangi birinden mezun teknisyenleri,

s) Yönetim Kurulu: Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Deneysel Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulunu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Merkezin Amacı ve Faaliyet Alanları

Merkezin amacı

MADDE 5 – (1) Merkezin amacı; hayvan deneyleri etik kurulu denetiminden geçmiş çalışmaların sağlıklı yürütülebilmesi, deney hayvanları ve/veya deneysel organizmaların bilimsel metotlara uygun olarak yetiştirilmesi, üretilmesi, deneylerde kullanılması, yapılan işlemler sırasında hayvanların gereksiz acı ve ağrıya maruz bırakılmamaları, hayvanların yaşam koşullarının deneyin özüne zarar vermeyecek şekilde iyileştirilmesi ve hayvan deneylerinin sadece gerekli eğitimi almış araştırmacılar tarafından yapılmasını ve kullanıcılara deney hayvanı sertifikasyon eğitimi vermek amacıyla çalışmalar yapmaktır.

Merkezin faaliyet alanları

MADDE 6 – (1) Merkezin faaliyet alanları şunlardır:

a) Merkez bünyesinde yürütülecek araştırmalara gerekli desteği sağlayacak her türlü altyapıyı kurmak ve çalıştırmak.

b) Araştırmalarda kullanılacak deney hayvanları ve/veya deneysel organizmalarının uluslararası standartlarda üretilmesi, yetiştirilmesi, bakımı ve beslenmesini sağlayacak alt yapıyı sağlamak.

c) Bu alandaki araştırma ve uygulamalar için yerli ve yabancı kuruluşlar ile işbirliği yapmak.

ç) Deney hayvanları ve/veya deneysel organizmalarının kullanıldığı her türlü bilimsel, teknik araştırma ve uygulamaları teşvik etmek, desteklemek, resmi ve özel kuruluşlar ile diğer ilgililerin yararlanmasını sağlamak, bu kuruluşların talebi üzerine kendi alanına giren konularda danışmanlık hizmeti vermek.

d) Üniversitede bu alanda araştırma ve uygulama yapacak elemanların yetişmesini teşvik etmek, bu kişileri desteklemek ve bu alanda yapılacak araştırmalarda gerekli koordinasyonu sağlamak.

e) Resmi ve özel kuruluşların ihtiyacı olan deney hayvanı teknisyen, teknikeri ve yetiştirici/uygulayıcı uzmanlarının eğitimi faaliyetlerine katılmak.

f) İyi Laboratuvar Uygulamaları Prensipleri (OECD GLP Principles) kapsamı içinde yer alan ürünlerde insan harici deneysel uygulamaları gerçekleştirmek.

g) Seminer, kurs ve konferanslar düzenlemek, gerektiğinde bu çalışmalarla ilgili sertifikalar vermek.

ğ) Etik kurul ile işbirliği yaparak, laboratuvar deney hayvanları konusunda düzenlenecek eğitim; hayvan bakıcıları ve diğer yardımcı personel için (A1), teknisyen ve teknikerler için (A2) ve araştırıcılar için (B) deney hayvanı kullanım sertifikası eğitim kursları ve gerektiğinde Merkezde yürütülecek çalışmaları birlikte denetlemek.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Merkezin Organları ve Görevleri

Merkezin organları

MADDE 7 – (1) Merkezin organları şunlardır:

a) Müdür.

b) Yönetim Kurulu.

Müdür

MADDE 8 – (1) Müdür, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi öğretim üyeleri arasından, üç yıl süre ile Rektör tarafından görevlendirilir. Süresi dolan Müdür tekrar görevlendirilebilir.

(2) Yıldırım Beyazıt Üniversitesi öğretim üyeleri arasından, üç yıl süre ile Rektör tarafından en az iki kişi Müdür yardımcısı olarak görevlendirilirler. Müdürün görevi başında olmadığı zamanlarda yerine Müdür yardımcısı vekâlet eder. Süresi dolmadan ayrılan Müdür yardımcısının yerine aynı usul ile yeni Müdür yardımcısı görevlendirilir. Müdürün görevi sona erdiğinde Müdür yardımcısının da görevi sona erer.

Müdürün görevleri

MADDE 9 – (1) Müdürün görevleri şunlardır:

a) Merkezi temsil etmek, Yönetim Kuruluna başkanlık etmek.

b) Bu Yönetmelik hükümleri ve Yönetim Kurulu tarafından belirlenen ilkeler doğrultusunda Merkezin bilimsel ve idari işlerinin yürütülmesini sağlamak.

c) Araştırmacıların hizmetine sunulan Merkez olanaklarının, başvuru sırası dikkate alınarak, eşit şekilde kullanılabilmesi için gerekli plan ve düzenlemeleri yapmak.

ç) Merkezde yürütülen çalışmaların, kurumsal işleyiş kurallarına ve deney hayvanları üzerinde yapılan işlemlerin etik kurallara uygunluğunu denetlemek ve çalışanları bu konuda yönlendirmek.

d) Merkezin işleyişi, durumu, bilançosu ve yürütülen çalışmalar hakkında Yönetim Kuruluna ve ilgili birimlere bilgi vermek.

e) Her takvim yılının bitimini takip eden ocak ayının ilk haftasında, o yıla ait eğitim ve araştırma faaliyetlerini içeren raporu Yönetim Kuruluna sunmak.

f) Her takvim yılının bitimini takip eden ocak ayının ilk haftasında, o yıl içinde Merkezde gerçekleştirilen çalışmalarda kullanılan hayvanların türleri, sayıları ve bu hayvanların kullanım amaçlarını içeren raporu Yönetim Kuruluna sunmak.

g) Merkezde yürütülen araştırmalarda kullanılan deney hayvanları ve/veya deneysel organizmalarına ilişkin kayıtların tutulmasını sağlamak ve istenildiğinde ve uygun görüldüğünde kendi kayıtlarını onaylayarak araştırıcıya vermek.

ğ) Yerel etik kurul ile eşgüdümü sağlamak.

h) Yurt içi ve yurt dışındaki araştırma ve uygulama merkezleri, özel ve kamu kuruluşları, vakıf ve derneklerle işbirliği yapmak.

ı) Deney hayvanları ve/veya deneysel organizmalarının yetiştirilmesi, barınma ve beslenme koşullarının oluşturulması, ideal çalışma ortamının sağlanması ve Merkezin personel, araç gereç, deney hayvanı ve diğer gereksiniminin belirlenmesi ve bunların karşılanması için gerekli girişimlerde bulunmak.

i) Merkez bünyesinde yürütülecek olan kurs, seminer, kongre ve sempozyum gibi bilimsel toplantıları planlamak, düzenlemek, yürütmek; deney hayvanları ve/veya deneysel organizmaları ile ilgili kitap, broşür, dergi, makale ve benzeri bilimsel dokümanları hazırlatmak ve yayımlatmak.

j) Tesiste acil durum eylem planı hazırlamak ve personeli bu konuda eğitmek.

Yönetim Kurulu

MADDE 10 – (1) Yönetim Kurulu; Müdür ve Müdür yardımcıları dâhil beş kişiden oluşur. Diğer üyeler, Merkezin faaliyet alanına giren konularda çalışan öğretim elemanları arasından Müdürün önerisi ile Rektör tarafından görevlendirilir.

(2) Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresi üç yıldır. Görev süresi biten üyeler yeniden görevlendirilebilir. Süresi dolmadan ayrılan üyelerin yerine aynı usullerle yeni üyeler görevlendirilir. Geçerli mazereti olmaksızın üç kez Yönetim Kurulu toplantısına katılmayanların üyelikleri son bulur.

(3) Yönetim Kurulu, Müdürün çağrısı üzerine ayda en az bir kez salt çoğunlukla toplanır ve kararlar oy çokluğu ile alınır. Müdürün çağrısı üzerine her zaman olağanüstü olarak toplanabilir. Müdürün katılmadığı toplantıya Müdür yardımcısı başkanlık eder. Yönetim Kurulunda tüm kararlar, katılanların salt çoğunluğu ile alınır. Oylamada eşitlik çıkması halinde, Müdürün kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır.

Yönetim Kurulunun görevleri

MADDE 11 – (1) Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:

a) Bu Yönetmelik hükümlerine göre Merkezin genel çalışma düzenini tespit etmek ve ilgili diğer yönetim konularında karar verip girişimlerde bulunmak.

b) Merkezin amaçlarının gerçekleştirilmesi ve uygulanmasında Müdüre yardımcı olmak.

c) Merkezde üretilen deney hayvanları ve hayvan bakım ücretlerini değişen şartlara göre düzenlemek.

ç) Merkez bünyesinde düzenlenecek deney hayvanları ve/veya deneysel organizmaları ve araştırmalarla ilgili kurs ve seminerler planlamak ve yürütmek.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Araştırmacıların sorumlulukları ve merkezdeki çalışma koşulları

MADDE 12 – (1) Merkezin olanaklarından Üniversite bünyesinde bulunan tüm akademik birimlerden araştırıcılar yararlanabilir. Yönetim Kurulundan onay almak kaydıyla başka kurumlarla ortak araştırmalar da yapılabilir. Araştırmacıların Merkezde yürütecekleri tüm çalışmalarında uymaları gereken hususlar Yönetim Kurulunca belirlenir.

Döner sermaye

MADDE 13 – (1) Merkezin döner sermaye kapsamındaki hizmetleri 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesi ve ilgili mevzuatı çerçevesinde yürütülür.

Personel ihtiyacı

MADDE 14 – (1) Merkezin akademik, teknik ve idarî personel ihtiyacı, Müdürün önerisi üzerine 2547 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca, Rektör tarafından görevlendirilecek personel tarafından karşılanır.

Birimler

MADDE 15 – (1) Müdürün teklifi ve Yönetim Kurulunun kararı ile Merkezin faaliyet alanları konusunda Merkeze bağlı araştırma ve destek birimleri oluşturulabilir. Birim sorumluları, Müdür tarafından teklif edilen adaylar arasından Yönetim Kurulunca üç yıl süreyle seçilir. Süresi sona erenler yeniden seçilebilir.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; 2547 sayılı Kanun, ilgili mevzuat hükümleri ve Senato kararları uygulanır.

Yürürlük

MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Rektörü yürütür.