İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ENERJİ YÖNETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; İstanbul Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı olarak kurulan, İstanbul Üniversitesi Enerji Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezinin faaliyetlerine, yönetim organlarına, yönetim organlarının görevlerine ve çalışma şekline ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; İstanbul Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı olarak kurulan, İstanbul Üniversitesi Enerji Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezinin amaçlarına, faaliyet alanlarına, yönetim organlarına, yönetim organlarının görevlerine ve çalışma şekline ilişkin hükümleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ar-Ge: Araştırma Geliştirmeyi,

b) Danışma Kurulu: Merkezin Danışma Kurulunu,

c) Merkez (ENAM): İstanbul Üniversitesi Enerji Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezini,

ç) Merkez birimleri: Enerji Verimliliği Birimi, Fosil Yakıtlar Birimi, Yenilenebilir Enerji Birimi, Hidrojen ve Yakıt Pilleri Birimi, Güç ve Depolama Teknolojileri Birimi ve Nükleer Enerji Birimini,

d) Müdür: Merkezin Müdürünü,

e) Rektör: İstanbul Üniversitesi Rektörünü,

f) Üniversite: İstanbul Üniversitesini,

g) Yönetim Kurulu: Merkezin Yönetim Kurulunu

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Merkezin Amacı ve Faaliyet Alanları

Merkezin amacı

MADDE 5 – (1) Üniversite bünyesindeki merkezi bir organizasyon çerçevesinde, Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulunun (BTYK) strateji ve politika belgelerinde yer alan; ülkemizin enerji arz güvenliğinin ve verimliliğinin sağlanması, enerji kaynaklarında çeşitliliğin ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının artırılması, elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı ve kullanımında kayıpların azaltılması, ekonomik, sosyal kalkınma, rekabet gücü ve ulusal güvenlikte önemli bir yer tutan enerji alanında, Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerini gerçekleştirmektir.

Faaliyet alanları

MADDE 6 – (1) Merkezin faaliyet alanları şunlardır:

a) Ülkemiz öncelikli, Teknolojik Faaliyet Konuları (TFK) arasında yer alan, hidrojen ve yakıt pilleri, temiz kömür teknolojileri, petrol ve doğal gaz teknolojileri, dönüşüm teknolojileri, binalarda enerji verimliliği, yalıtım, yeşil binalar, ulaştırmada enerji verimliliği, sanayide enerji verimliliği, enerji geri kazanımı, yakma, gazlaştırma, kombine çevrim teknolojileri, güneş enerjisi, fotovoltaik, solar termal teknolojileri, yoğunlaştırılmış güneş enerjisi, rüzgar enerjisi ve nükleer enerji konularında Ar-Ge ve yenilik çalışmalarında bulunmak.

b) Yüksek verimlilikte temiz üretim süreçleri, sistem ve teknolojileri geliştirebilmek, temiz üretim teknolojileri verimliliğini artıran, enerji, su, hammadde gibi üretim girdilerini en etkin şekilde kullanımı, üretim sürecinde atık oluşumunun en aza indirilmesini, oluşan atıkların üretim yerinde çevreye zararsız hale dönüştürülmesi ve üretim süreçlerinde kullanılabilecek şekilde geri kazanılmasını sağlayan alanlarında Ar-Ge ve yenilik çalışmalarında bulunmak.

c) Kömür, petrol, bitümlü kum (tar sand), doğal gaz ve biokütle kaynaklarından sıvı yakıt üretimi, biyoenerji, biyoyakıt, biyodizel, biokütle, biyorafineri, hava kalitesi yönetim stratejilerinin oluşturulması, temiz enerji, yakıt geliştirme ve bunların çevresel etkileri ile ilgili konularında Ar-Ge ve yenilik çalışmalarında bulunmak.

ç) Arıtma çamurlarından enerji elde edilmesi, organik atıklardan anaerobik çürütme yoluyla enerji ve biyoyakıt geri kazanımı, kırsal alandaki küçük çiftlikler için sürdürebilir biyogaz tesislerinin planlanması ve pilot ölçekte uygulanması, biyoreaktör depolama teknolojisinin uygulanabilirliğinin araştırılması ve biokütle enerji üretimine yönelik tekniklerin geliştirilmesi konularında Ar-Ge ve yenilik çalışmalarında bulunmak.

d) Ulusal ve uluslararası enerji proje destek programları, fikri mülkiyet hakları konusunda bilgilendirme eğitimleri, çalıştay, kongre, kurs, seminer gibi ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar düzenlemek, katılımcılara katılım belgesi ve sertifika vermek.

e) Merkezin ihtiyacı olan elemanların yurt içinde ve dışında yetiştirilmesine yönelik çalışmalar yapmak.

f) Yurt içindeki ve dışında enerji alanında faaliyet gösteren kamu ve özel araştırma kuruluşları ve merkezleri ile işbirliği yapmak, bilgi alışverişinde bulunmak, ileri teknoloji projeleri için finans kaynakları teminine çalışarak, Üniversitede yürütülen nitelikli projelerin sayısını artırmak.

g) Araştırma, tasarım ve uygulama çalışmaları sonunda elde edilen bilimsel ve teknik bulguları açıklayan, sorunlara çözüm önerileri getiren rapor, bülten, proje, kitap, makale, dergi ve benzeri yayım faaliyetleri yapmak.

ğ) Araştırma ve tasarım konularında iletişim altyapısı ve veri bankaları kurmak, kurum ve kuruluşlara araştırma, tasarım, prototip geliştirme ve üretim aşamalarında hizmet vermek.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Merkezin Birimleri

Merkeze bağlı birimler

MADDE 7 – (1) Merkeze bağlı birimler ve görevleri şunlardır:

a) Enerji Verimliliği Yönetimi Birimi: Bu birimin görevleri; Sanayide, binalarda, ulaşımda ve tarımda elektrik üretimi, iletimi ve dağıtımında kayıp ve kaçakların en aza indirilmesi, enerji verimliliğini artırmaya yönelik, eğitim programları, Ar-Ge ve yenilik projelerini gerçekleştirmek, Ülkemizde elektrik enerjisi üretim kapasitesinin oluşturulması, enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve üretim ve dağıtım tesislerinin özelleştirilmesi konularında ilgili kamu ve özel kuruluşlarına teknik raporlar hazırlamak, ulusal ve uluslararası düzeyde enerji verimliliğini ve tasarruf bilincini artırmaya yönelik seminerler düzenlemek, yayınlar yapmak, Üniversite bünyesinde elektrik, doğal gaz, akaryakıt ve su tüketiminin izlenmesi, denetlenmesi ve verimliliğin artırılması için projeler hazırlamak ve Üniversitede enerji tüketimini azaltmak için gerekli projeleri hazırlamak ve Rektörlüğe sunmaktır.

b) Fosil Yakıtlar Birimi: Bu birimin görevleri; petrol, doğal gaz, kömür, bitümlü kum, kaya gazı (shale gas), karbon yakalama alanlarında Ar-Ge ve yenilik çalışmaları yapmak, Ülkemiz linyitlerinden daha temiz ve verimli enerji üretebilmek yerli kaynakların kullanım oranının artırılarak enerji güvenilirliği doğrultusunda, yerli kömürlerin uzun vadeli kullanımını mümkün kılacak daha temiz ve verimli yakma teknolojileri Ar-Ge ve yenilik çalışmaları yapmak, petrokimya, kimya, gıda gibi sektörlerde uygulama bulan proses entegrasyonu ve proses yoğunlaştırması teknolojileri, damıtma ve buharlaştırma gibi yüksek enerjili sanayi süreçlerine alternatif oluşturan membran, ters ozmos, dondurma-çözme kristalizasyonu gibi teknolojilerin yanı sıra; yüksek verimli ısı değiştiriciler, rekuperatörlü brülörler, yüksek performanslı ısı pompaları gibi teknoloji alanları da öncelikli olarak Ar-Ge ve yenilik çalışmalarında bulunmaktır.

c) Yenilenebilir Enerji Birimi: Bu birimin görevleri; ülkemizin yerli enerji kaynak potansiyelinin ve kullanımının geliştirilmesi, temiz enerji teknolojileri, alternatif enerji kaynakları ve yenilenebilir enerji kaynakları gibi önceliklerin karşılanması için projeler geliştirmek, binaların enerji gereksinimlerinin yenilenebilir kaynaklardan sağlanmasını mümkün kılacak, yapı eleman ve malzemelerinin, bina ısı kayıplarını azaltacak yeni ve daha etkin yalıtım malzemelerinin, aydınlatma harcamalarını en aza indirecek cam ve optik elyafların ve daha verimli aydınlatma cihazlarının geliştirilip maliyetlerinin düşürülmesini sağlayacak teknolojik faaliyetler yapmak, bitkisel atık kullanan kojenerasyon sisteminin geliştirilmesi, bitkisel hammaddelerden biyodizel üretim süreci geliştirilmesi, akışkan yatakta yakma teknolojileri, toprak kaynaklı ısı pompası kullanan ısıtma soğutma amaçlı kompozit duvar panelinin araştırılması ve geliştirilmesi, termik santrallerin atık ısısından faydalanılarak bina ve sera ısıtılması potansiyelinin değerlendirilmesi, birleşik ısı ve güç sistemleri konularında çalışmalar yapmak, elektrik iletim şebekesi performansının iyileştirilmesi, elektrik üretim tesislerinde verimliliğin artırılması, doğal kaynakların ekonomiye kazandırılması ve işletme verimliliğinin artırılması, bor ve yerli kömürün niteliklerine uygun temiz yakma teknolojileri, hidrojen ekonomisi, yenilenebilir enerji üretiminin depolanması, süper iletken malzemeler, dalga ve akıntı enerjisi, nükleer enerji, uluslararası şebekeler ve karbondioksitin ayrılması konularında çalışmalar yapmak, hidroelektrik, termik, rüzgar enerji, jeotermal, dalga, biyoyakıtlar gibi yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının en üst düzeyde değerlendirilmesi için Ar-Ge faaliyetleri yapmak, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik, eğitim programları, Ar-Ge ve yenilik projelerini gerçekleştirmek, yenilenebilir enerji kaynaklarından, hidrolik, rüzgar, güneşten enerji üretebilmek; bunun için gerekli üretim sistemlerini genleştirebilmek, enerjide dışa bağımlılığın ve çevresel etkilerin azaltılması hedefleri açısından, yenilenebilir enerji kaynaklarından azami ölçüde yararlanılmak, hidrolik kaynaklarımızın alternatif enerji seçeneklerinden hidrojeni sürdürülebilir kaynaklardan üretebilmek ve hidrojen yakma teknolojileri geliştirmek için projeler hazırlamak, hidrojenin geleceğin enerji sistemlerinde, ulaşım araçlarında doğrudan kullanılmasından, konvansiyonel gaz türbinlerinde ya da yakıt pillerinde yakılmasıyla elektrik enerjisi üretimi konularında çalışmalar yapmak ve hidrojen konvansiyonel fosil yakıt sistemlerinden yenilenebilir enerji sistemlerine geçiş çalışmaları konularında projeler yapmaktır.

ç) Hidrojen ve Yakıt Pilleri Birimi: Bu birimin görevleri; hidrojen, yakıt pilleri, bor alanlarında öncelikli olarak Ar-Ge ve yenilik çalışmalarında bulunmak, doğal gaz ve kömür gibi fosil yakıtlardan reformer teknolojileriyle ya da biokütlenin gazlaştırılmasıyla veya metanolden elde edilecek hidrojenin enerji sistemlerinde kullanılması ve gerekli altyapının oluşturulmasından sonra, geliştirilecek yeni elektrolitik süreçlerle su ve yenilenebilir kaynaklardan hidrojen eldesi gibi farklı hidrojen üretim teknolojileri de kullanıma girebilecek Ar-Ge çalışmaları yapmaktır.

d) Güç ve Depolama Teknolojileri Birimi: Bu birimin görevleri; güç üretim tesislerinde, ulaşım araçlarında ve elektronik cihazlarda kullanılacak yakıt pilleri ve alternatif yakıtlara uygun araç teknolojileri geliştirmek, yakıt pillerinin, sanayi ve ulaştırma sektörleri sistemlerini de içine alması için teknoloji geliştirme ve iyileştirme faaliyetleri yapmak, hidrojeni yakıt olarak kullanan yakıt pillerinin elektronik cihazlarda kullanımı konularında Ar-Ge faaliyetleri yapmak, enerjinin depolanması ve güç sistemleri kontrolünde yetkinleşmek, enerji depolama teknolojileri, rüzgâr ve güneş gibi sürekli olarak yararlanma imkânı olmayan yenilenebilir kaynaklardan, bu kaynakların mevcut olduğu zamanlarda üretilecek enerjinin depolanarak, kaynakların kesintiye uğradığı zamanlarda kullanılmasına olanak sağlayacak Ar-Ge çalışmalarını yapmak ve enerji depolama sistemlerinin, iletim ve dağıtım şebekelerinde güç sistemleri kontrol teknolojileriyle birlikte kullanımı teknolojileri ve arz güvenilirliğini artıracak ve şebekeden alınan elektrik enerjisinin kalitesini iyileştirecek çalışmaları yapmaktır.

e) Nükleer Enerji Birimi: Bu birimin görevleri; Ülkemizde nükleer santral kurulmasına ilişkin çalışmalar, fisyon, füzyon ve nükleer reaktör geliştirilmesi konularında yetkinleşmek için gerekli Ar-Ge çalışmaları yapmak, dünyada sera gazı emisyonlarının azaltılması hedefi doğrultusunda temiz bir enerji kaynağı olan nükleer enerji alanındaki çalışmalar ile önümüzdeki yirmi yıllık dönemde yenilikçi ve yapısı itibariyle kendinden güvenli reaktör tasarımlarının olgunlaşarak uygulamaya geçmesini sağlayacak temel Ar-Ge ve teknolojik çalışmalarda bulunmak, Ülkemizin nükleer enerji alanında yetenek kazanması ve yeni teknolojilerinin geliştirilmesi gibi teknoloji alanlarında öncelikli olarak Ar-Ge ve yenilik çalışmalarında bulunmaktır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Merkezin Yönetim Organları ve Görevleri

MADDE 8 – (1) Merkezin yönetim organları şunlardır:

a) Müdür.

b) Yönetim Kurulu.

c) Danışma Kurulu.

Müdür ve görevleri

MADDE 9 – (1) Müdür; Üniversitenin öğretim üyeleri arasından Rektör tarafından üç yıl süre ile görevlendirilir. Süresi sona eren Müdür yeniden görevlendirilebilir ve görevlendirildiği usul ile görevden alınabilir. Müdür, Merkezin çalışmalarının düzenli olarak yürütülmesi ve geliştirilmesinden Rektöre karşı sorumludur.

(2) Müdür, çalışmalarında kendisine yardımcı olmak üzere Yönetim Kurulu üyeleri arasından iki kişiyi müdür yardımcısı olarak görevlendirmek üzere Rektörün onayına sunar. Müdürün geçici olarak görevinden ayrılması halinde yerine müdür yardımcılarından biri vekâlet eder.

(3) Müdürün görevleri şunlardır:

a) Merkezin amaçlarını gerçekleştirmeye yönelik faaliyetler planlamak ve yürütmek.

b) Merkezi temsil etmek, Yönetim ve Danışma Kurulunu toplantıya çağırmak ve başkanlık etmek, Yönetim Kurulunun kararlarını uygulamak.

c) Merkezin kısa, orta ve uzun vadeli stratejik planını hazırlamak ve Danışma Kurulunun görüş ve önerilerini Yönetim Kurulunun oluru ve Rektör onayı aldıktan sonra uygulamak.

ç) Merkezin yıllık faaliyet raporunu ve bir yıl sonraki çalışma programını her yılın ocak ayı sonuna kadar Yönetim Kuruluna sunmak ve olurunu aldıktan sonra uygulamak.

d) Merkezin sistem, donanım ve test departmanı gibi teknik altyapı ve Ar-Ge destek yapıları kısımlarının oluşturulması ve bunların idarecilerinin ihtiyaçlarını gerekçeleriyle birlikte hazırlayarak Yönetim Kuruluna öneride bulunmak, görev alacak akademik ve idari personel ihtiyaçlarını Yönetim Kurulunun görüşünü de alarak Rektörün onayına sunmak.

e) Merkez birimlerinin Üniversite elemanlarınca kullanımı ve çalışma prensipleri ile ilgili birimlerin çalışma mevzuatını hazırlamak.

f) Merkez birimlerinin faaliyetlerini düzenlemek, yürütmek ve denetlemek.

g) Ulusal ve uluslararası kuruluşlarla iletişim kurmak ve çalışmalar yapmak.

ğ) Merkezde yürütülen projeler için gerektiğinde proje koordinatörlerini görevlendirmek ve çalışanlar arasında eşgüdüm sağlayacak tedbirleri almak.

h) Merkezin yıllık bütçesini hazırlayarak, Yönetim Kurulunun onayına sunmak.

ı) Yönetim Kurulunun gündemini belirlemek ve alınan kararları uygulamak.

i) Rektör tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.

Yönetim Kurulu ve görevleri

MADDE 10 – (1) Yönetim Kurulu; Müdür, iki müdür yardımcısı ile Üniversitenin öğretim üyeleri arasından Rektör tarafından görevlendirilen altı üye olmak üzere toplam dokuz kişiden oluşur. Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresi üç yıldır. Görev süresi biten üyeler tekrar görevlendirilebilir. Üyeliğin herhangi bir nedenle boşalması halinde kalan süreyi tamamlamak üzere yeni üye görevlendirilebilir. Yönetim Kurulu, Müdürün daveti üzerine ayda en az bir kez salt çoğunlukla toplanır ve kararlar oy çokluğu ile alınır. Müdür gerektiğinde olağanüstü olarak Yönetim Kurulunu toplantıya çağırabilir.

(2) Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:

a) Merkez Birimlerinin çalışma prensipleri, işleyişi ve sorumlularına ilişkin konularda gerekli kararları almak.

b) Merkezin yıllık faaliyet raporunu ve yıllık çalışma programını görüşerek karara bağlamak ve rapor halinde Rektörlüğün onayına sunmak.

c) Müdürün ve Danışma Kurulunun görüş ve önerilerini değerlendirerek bir sonraki yılın çalışma programını hazırlamak.

ç) Merkezin teknik altyapısını ve Ar-Ge destek yapılarını oluşturmak ve bunların idarecilerini belirlemek.

d) Merkez Birimleri ile araştırma ve proje ekiplerinin çalışma usul ve esaslarını belirlemek.

e) Merkezin amaçları ve faaliyet alanları doğrultusunda kararlar almak.

f) Merkezin yıllık bütçe tasarısını görüşmek ve karara bağlamak.

g) Müdürün önerdiği konular hakkında karar almak.

Danışma Kurulu ve görevleri

MADDE 11 – (1) Danışma Kurulu; Merkezin faaliyet alanları doğrultusunda çalışmalar yürüten veya çalışma alanlarının Merkeze katkısı olacağı düşünülen Üniversite temsilcileri ile istekleri halinde yurt içi veya yurt dışındaki diğer kurum ve kuruluşların temsilcileri ve kişiler arasından Rektör tarafından üç yıllığına görevlendirilen en fazla yirmi üyeden oluşur. Süresi biten üyeler yeniden görevlendirilebilir.

(2) Danışma Kurulu yılda bir kez olağan olarak toplanır. Müdür gerekli gördüğü takdirde Danışma Kurulunu olağanüstü toplantıya çağırabilir.

(3) Danışma Kurulunun görevleri; Üniversitenin bilimsel ve teknolojik potansiyelinin artırılmasında Merkezin işlevleriyle ilgili olarak ve alınacak tedbirler ile yapılacak uygulamalar hakkında Yönetim Kuruluna görüş bildirmektir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Merkezin mal ve hizmet ihtiyaçlarının karşılanması

MADDE 12 – (1) Merkezin mal, hizmet, cihaz, donanım ve sarf malzeme ihtiyaçlarının karşılanması, ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülür.

Personel ihtiyacı

MADDE 13 – (1) Merkezin akademik, teknik ve idari personel ihtiyacı; Yönetim Kurulunun önerisi ile 2547 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre Rektör tarafından görevlendirilecek personel tarafından karşılanır.

Ekipman ve demirbaşlar

MADDE 14 – (1) Merkez tarafından desteklenen araştırmalar kapsamında alınan her türlü alet, donanım, ekipman ve demirbaşlar Merkez hizmetlerinin kullanımına tahsis edilir.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; ilgili diğer mevzuat hükümleri ve Senato kararları uygulanır.

Yürürlük

MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini İstanbul Üniversitesi Rektörü yürütür.